Ծննդօգնություն.ի՞նչ ակնկալել պետությունից

Ծննդօգ­նութ­յան ո­լոր­տի բա­րե­փո­խում­նե­րը կա­րող են միան­գա­մից զգալ ցան­կա­ցած ըն­տա­նի­քում, որ­տեղ փոք­րիկ է ծնվում: Բայց դեռ ի՞նչ ա­նե­լիք­ներ կան, ու ի՞նչ կա­րող է ակն­կա­լել ծննդա­բե­րել պատ­րաստ­վող կի­նը: Մեր զրու­ցա­կիցն է ՀՀ­ ԱՆ գլխա­վոր ման­կա­բարձ-գի­նե­կո­լոգ, Ման­կա­բարձ-գի­նե­կո­լոգ­նե­րի և նեո­նա­տո­լոգ­նե­րի ա­սո­ցիա­ցիա­յի նա­խա­գահ, ՀՀ ­ԳԱԱ ա­կա­դե­մի­կոս, ԵՊԲՀ ման­կա­բար­ձութ­յան և գի­նե­կո­լո­գիա­յի թիվ 2 ամ­բիո­նի վա­րիչ Ռազ­միկ Աբ­րա­համ­յա­նը:

-Պա­րոն Աբ­րա­համ­յան, ի՞նչ փու­լում է այ­սօր  Հա­յաս­տա­նում ծննդօգ­նութ­յու­նը: 

-Վեր­ջին տա­րի­նե­րին Ա­ռող­ջա­պա­հութ­յան նա­խա­րա­րութ­յան վա­րած քա­ղա­քա­կա­նութ­յան շնոր­հիվ մենք զգա­լի հա­ջո­ղութ­յուն­ներ  ու­նենք ծննդօգ­նութ­յան ո­լոր­տում. մաս­նա­վո­րա­պես կարևոր էր հա­վաս­տագ­րի ներդ­րու­մը և՛ հ­ղի­նե­րի, և՛ ծնն­դա­բեր­նե­րի, և՛ ­նո­րա­ծին­նե­րի հա­մար: Վե­րա­նո­րոգ­վել և ար­դիա­կան սար­քա­վո­րում­նե­րով հա­գեց­վել են մար­զա­յին բազ­մա­թիվ  ծննդօգ­նութ­յան հիմ­նարկ­ներ:  Այն այ­սօր գե­րա­կա ուղ­ղութ­յուն  է մեր հան­րա­պե­տութ­յու­նում, և հղի­նե­րի հսկո­ղութ­յու­նը, գի­նե­կո­լո­գիա­կան հի­վան­դութ­յունն­նե­րի ամ­բու­լա­տոր հե­տա­զո­տութ­յու­նը, ծննդա­բե­րութ­յու­նը (բնա­կան ու­ղի­նե­րով և կե­սար­յան հատ­ման ճա­նա­պար­հով), հետծննդ­յան շրջա­նի խնամ­քը, ինչ­պես նաև ան­հե­տաձ­գե­լի գի­նե­կո­լո­գիա­կան խնդիր­նե­րի բու­ժումն ի­րա­կա­նաց­վում են պետ­պատ­վե­րի շրջա­նակ­նե­րում: Ա­մե­նաար­դիա­կան ախ­տո­րո­շիչ և բու­ժա­կան սար­քա­վո­րում­նե­րը հնա­րա­վո­րութ­յուն են տա­լիս ցու­ցա­բե­րե­լու ժա­մա­նա­կա­կից հնա­րա­վո­րութ­յուն­նե­րով ծննդօգ­նութ­յուն: Դրա արդ­յուն­քում բա­րե­լավ­վել են ծննդօգ­նութ­յան ա­մե­նա­կարևոր ցու­ցա­նիշ­նե­րը. ե­թե 2001թ. մայ­րա­կան մա­հա­ցութ­յան ցու­ցա­նի­շը ե­ղել է 43/100.000 կեն­դա­նի ծնուն­դի նկատ­մամբ, ա­պա այ­սօր այն նվա­զել է կրկնա­կի և ան­գամ ա­վե­լին՝ հաս­նե­լով՝ 19,4-ի, ին­չը կրկնա­կի քիչ է, քան ԱՊՀ երկր­նե­րի մի­ջին ցու­ցա­նի­շը: Մեր նպա­տակն է այդ ցու­ցա­նի­շը հասց­նել եվ­րո­պա­կան զար­գա­ցած երկր­նե­րի ցու­ցա­նիշ­նե­րին: Ա­ռանձ­նա­հա­տուկ ու­զում եմ շեշ­տել՝ Ա­ռող­ջա­պա­հութ­յան նա­խա­րա­րութ­յան, ի դեմս նա­խա­րար, պրո­ֆե­սոր Ար­մեն Մու­րադ­յա­նի, հա­տուկ մո­տե­ցու­մը մայ­րա­կան մա­հա­ցութ­յան խնդրին և «մա­զից կախ­ված» դեպ­քե­րին: Նա­խա­րա­րին կից ստեղծ­վել է հա­տուկ խոր­հուրդ, ո­րը պար­բե­րա­բար քննար­կում և վեր­լու­ծում է հա­մա­կար­գի բո­լոր թե­րութ­յուն­նե­րը, ե­թե կան, և ձեռ­նարկ­վում են անհ­րա­ժեշտ մի­ջո­ցա­ռում­ներ: 

-Այս ո­լոր­տի լուրջ մար­տահ­րա­վեր­նե­րից է անպտ­ղութ­յու­նը: Այս հար­ցում ի՞նչ ձեռք­բե­րում­ներ և ա­նե­լիք­ներ կան:

-Շատ ու­րա­խա­լի ցու­ցա­նիշ է անպտ­ղութ­յան հա­ճա­խա­կա­նութ­յան նվա­զու­մը դարձ­յալ կրկնա­կի և ա­վե­լի ան­գամ: Ե­թե 2000-ա­կան­նե­րին երկ­րոր­դա­յին չբե­րութ­յու­նը կազ­մել է մինչև 26 տո­կոս, ա­պա այ­սօր այն նվա­զել է մինչև մոտ 11 տո­կոս, և դա շնոր­հիվ ժա­մա­նա­կա­կից ախ­տո­րո­շիչ և բու­ժա­կան կենտ­րոն­նե­րի առ­կա­յութ­յան: 

Հան­րա­պե­տութ­յան Ա­ռա­ջին տի­կին Ռի­տա Սարգս­յա­նի օ­ժան­դա­կութ­յամբ ստեղծ­վեց «Ա­րա­գիլ» հիմ­նադ­րա­մը, ո­րի շնոր­հիվ հար­յու­րա­վոր սո­ցիա­լա­պես ա­նա­պա­հով ըն­տա­նիք­ներ են եր­ջան­կա­ցել: Ա­ռանձ­նա­հա­տուկ հա­ջո­ղութ­յուն է այն, որ այ­սօր մեր հան­րա­պե­տութ­յու­նը հնա­րա­վո­րութ­յուն ու­նի խնա­մե­լու նո­րա­ծին­նե­րին՝ սկսած 500 գրամ քա­շից, երբ դեռ մի քա­նի տա­րի ա­ռաջ 1000 գրամն էր այդ շե­մը: Այս խնդրի լուծ­մա­նը նպաս­տեց ժա­մա­նա­կա­կից սար­քա­վո­րում­նե­րի հա­գեց­վա­ծութ­յու­նը ծննդօգ­նութ­յան հիմ­նարկ­նե­րում, ին­չը հնա­րա­վոր դար­ձավ հատ­կա­պես  «Վի­վա­Սել-ՄՏՍ» ըն­կե­րութ­յան և Birth-Link-ի օգ­նութ­յամբ: 

-Անդ­րա­դառ­նանք նաև վե­րար­տադ­րո­ղա­կան ա­ռող­ջութ­յան, պե­րի­նա­տո­լո­գիա­յի, ման­կա­բար­ձութ­յան և գի­նե­կո­լո­գիա­յի հան­րա­պե­տա­կան ինս­տի­տու­տի գոր­ծու­նեութ­յա­նը: Ի՞նչ գոր­ծա­ռույթ է  այն ի­րա­կա­նաց­նում:

-Ինչ վե­րա­բե­րում է մեր ինս­տի­տու­տին, ա­պա այն հա­մար­վում է հան­րա­պե­տութ­յան ա­մե­նա­մեծ ծննդօգ­նութ­յան հիմ­նարկ­նե­րից մե­կը և հիմ­նա­կա­նում սպա­սար­կում է ռիս­կա­յին խմբի հղի­նե­րին ու ծննդա­բեր­նե­րին: Ինս­տի­տուտն ու­նի բազ­մապ­րո­ֆի­լա­յին բա­ժան­մունք­ներ՝ ամ­բու­լա­տոր հղի­նե­րի հսկո­ղութ­յուն, բարձր ռիս­կի խմբի հղի­նե­րի երկ­րորդ ման­կա­բար­ձա­կան բա­ժան­մունք, օ­պե­րա­տիվ և կոն­սեր­վա­տիվ գի­նե­կո­լո­գիա­յի բա­ժան­մունք­ներ, ման­կա­կան գի­նե­կո­լո­գիա, բազ­մա­թիվ կլի­նի­կա­կան լա­բո­րա­տո­րիա­ներ: Բո­լոր բա­ժան­մունք­նե­րը, այդ թվում՝ ֆունկ­ցիո­նալ ախ­տո­րոշ­ման լա­բո­րա­տո­րիան (է­խոս­կո­պիա), աշ­խա­տում են շուր­ջօր­յա: Ինս­տի­տու­տում աշ­խա­տում են 1 ԳԱԱ ա­կա­դե­մի­կոս, 4 գի­տութ­յուն­նե­րի դոկ­տոր և շուրջ 15 գի­տութ­յուն­նե­րի թեկ­նա­ծու: Ինս­տի­տու­տը հա­մար­վում է ԵՊԲՀ բա­զան: Այս­տեղ տե­ղա­կայ­ված է ման­կա­բար­ձութ­յան և գի­նե­կո­լո­գիա­յի թիվ 2 ամ­բիո­նը, ո­րի շնոր­հիվ պատ­րաստ­վում են կադ­րեր ոչ միայն հան­րա­պե­տութ­յան ներ­սում, այլև նրա­նից դուրս: Ինս­տի­տու­տի աշ­խա­տա­կից­նե­րի ու­ժե­րով են հրա­տա­րակ­վել ման­կա­բար­ձութ­յան և գի­նե­կո­լո­գիա­յի՝  մայ­րե­նի լեզ­վով բո­լոր դա­սագր­քե­րը և մե­նագ­րութ­յուն­նե­րը: Մենք հա­մա­գոր­ծակ­ցում ենք Ռու­սաս­տա­նի, Ի­տա­լիա­յի, Ֆրան­սիա­յի հա­մա­նուն ծա­ռա­յութ­յուն­նե­րի հետ: Ինս­տի­տու­տի աշ­խա­տա­կից­նե­րը մշակ­ել են բազ­մա­թիվ ծրագ­րեր, այդ թվում՝ վե­րար­տադ­րո­ղա­կան ա­ռող­ջութ­յան բա­րե­լավ­ման ազ­գա­յին ծրա­գի­րը: Ինս­տի­տու­տի գոր­ծու­նեութ­յան կարևոր կե­տե­րից է գի­տա­գործ­նա­կան մե­թո­դա­կան օգ­նութ­յու­նը հան­րա­պե­տութ­յան մար­զե­րին: Անհ­րա­ժեշ­տութ­յան դեպ­քում ա­րագ ար­ձա­գանք­ման ծա­ռա­յութ­յան մի­ջո­ցով օգ­նութ­յան կազ­մա­կեր­պումն ի­րա­կա­նաց­վում է տե­ղում: Այ­սօր ինս­տի­տու­տը հա­գե­ցած է ժա­մա­նա­կա­կից բո­լոր սար­քա­վո­րում­նե­րով, և շնոր­հիվ նրա գոր­ծու­նեութ­յան՝ տա­րեց­տա­րի բա­րե­լավ­վում են մեր հան­րա­պե­տութ­յան ծննդօգ­նութ­յան ցու­ցա­նիշ­նե­րը: 

Ինս­տի­տու­տի ու­ժե­րով ա­մեն տա­րի կազ­մա­կերպ­վում է մի­ջազ­գա­յին գի­տա­ժո­ղով՝ նվիր­ված պե­րի­նա­տալ ծա­ռա­յութ­յա­նը: Եվ ու­րա­խութ­յամբ պետք է նշեմ, որ ա­ռող­ջա­պա­հութ­յան նա­խա­րար, պրո­ֆե­սոր Ար­մեն Մու­րադ­յա­նի կող­մից հաս­տատ­ված Է­խոս­կո­պիա­նե­րի ա­սո­ցիա­ցիա­յի և մեր ջան­քե­րով ի­րա­կա­նաց­վում է հղի­նե­րի նա­խածննդ­յան հսկո­ղութ­յան և պտղի զար­գաց­ման ա­րատ­նե­րի վաղ ախ­տո­րոշ­ման, հայտ­նա­բեր­ման և կան­խար­գե­լիչ մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի ծրա­գի­րը: Ինս­տի­տու­տը սերտ հա­մա­գոր­ծակ­ցում է մի­ջազ­գա­յին ման­կա­բարձ-գի­նե­կո­լոգ­նե­րի ա­սո­ցիա­ցիա­յի հետ, և այս տա­րի հոկ­տեմ­բե­րի 4-9-ը կա­յա­նա­լիք մի­ջազ­գա­յին կոնգ­րե­սում (Կա­նա­դա­յի Վան­կու­վեր քա­ղա­քում) ներ­կա­յաց­նե­լու ենք մեր երկ­րի ծննդօգ­նութ­յան ի­րա­վի­ճա­կը և ցու­ցա­նիշ­նե­րը բա­րե­լա­վե­լու ռազ­մա­վա­րութ­յու­նը:

-Բա­րե­փո­խում­նե­րով հան­դերձ՝ մար­զե­րում բնակ­վող հղի­նե­րը շա­րու­նա­կում են ձգտել դե­պի երևան­յան ծննդատ­ներ. կա՞ դրա անհ­րա­ժեշ­տութ­յու­նը, և ո՞ր դեպ­քում պետք է հղիին ու­ղեգ­րել մայ­րա­քա­ղա­քի ծննդատ­ներ:

-ՀՀ­-ում ծննդօգ­նութ­յան հիմ­նարկ­նե­րը, ինչ­պես բո­լոր երկր­նե­րում, դա­սա­կարգ­վում են 3 մա­կար­դակ­նե­րի: Հա­մա­ձայն Հա­մաշ­խար­հա­յին ա­ռող­ջա­պա­հա­կան կազ­մա­կեր­պութ­յան սահ­մա­նած նոր­մե­րի՝ բարձր ռիս­կի խմբի  հղի­նե­րը պետք է ծննդա­լուծ­վեն եր­րորդ մա­կար­դա­կի նեղ մաս­նա­գի­տա­կան հիմ­նարկ­նե­րում, ուս­տիև նրանք էլ ու­ղեգր­վում են Երևա­նի ծննդօգ­նութ­յան հիմ­նարկ­ներ: Հա­մա­ձայն ա­ռող­ջա­պա­հութ­յան նա­խա­րա­րի հրա­մա­նի՝ մար­զե­րի ծննդկան­նե­րը հիմ­նա­կա­նում ծննդա­բե­րում են մար­զա­յին հի­վան­դա­նոց­նե­րում, սա­կայն Երևա­նին հա­րա­կից և մոտ գյու­ղե­րի բնա­կիչ­նե­րը նա­խընտ­րում են Երևան քա­ղա­քի ծննդատ­նե­րը, ո­րով­հետև դրանք ի­րենց բնա­կա­վայ­րին ա­վե­լի մոտ են, ծննդօգ­նութ­յու­նը դարձ­յալ բա­ցա­ռա­պես անվ­ճար է, քա­նի որ նրանք դի­մում են հղիութ­յան սկզբից, ին­չը նույն­պես ամ­րագր­ված է նա­խա­րա­րի հրա­մա­նով: Իսկ մյուս դեպ­քե­րում, ե­թե հղի­նե­րը ներ­կա­յաց­նում են ի­րենց բնա­կա­վայ­րի ծննդատ­նե­րում հաշ­վառ­ված չլի­նե­լու մա­սին տե­ղե­կանք, հղիութ­յան ողջ ըն­թաց­քում անվ­ճար հի­մունք­նե­րով կա­րող են գտնվել երևան­յան կա­նանց կոն­սուլ­տա­ցիա­նե­րի մաս­նա­գետ­նե­րի հսկո­ղութ­յան տակ:

Երևակ - Առողջապահական համակարգ