Երեքշաբթի, Ապրիլ 25, 2017

 14:30

ԼՐԱՀՈՍ

Կոմֆորմիզմից մինչև քաղաքացիականություն. Տիգրան Առաքելյան

ՀԱԿ-ի անդամ

-Ո՞ր գործոնն է, որ կարող է մարդուն կոմֆորտի վիճակից տանել դեպի քաղաքացի լինելու ճանապարհ, որն այս դեպքում արդեն ավելի շատ բախումներ, նյարդեր է պահանջում:

Ամենակարևոր հանգամանքներից մեկն այն է, որ մարդն ինքն իր հետ պետք է ազնիվ լինի: Յուրաքանչյուր մարդ շրջապատում պետք է լինի իր համար բարեփոխություն ապահովող, փոփոխություններ պահանջող: Մեր բոլորի փոխադարձ հարաբերություններից (հոգեբանական, ֆիզիկական, նյարդայինից մինչև ցավ պատճառելու աստիճան) է կախված կոմֆորտի վիճակից դուրս գալը, որտեղ դու հարմարվող չես, հարմարավետությանն ու վախին զոհ գնացող չես: Ամենակարևորը` խնդիր ես տեսնում, բարձրաձայնիր, եթե իհարկե դա որպես նպատակ ես դնում քո առջև: Ես ընդամենը անցնում էի երկու երիտասարդի կողքով, ովքեր ոստիկանների կողմից ճնշման էին ենթարկվում: Եվ ես կարող էի ընդամենն անցնել… Ես 2,5 տարի անազատության մեջ եմ անցկացրել, բայց չեմ ափսոսում:

-Ակտիվիստներն այսօր իրենց տեսնել-բարձրաձայնելու կարողությամբ բոլորովին նոր որակ են ապահովում մեր հասարակական կյանքում: Ձեր կարծիքով որքանո՞վ են նրանք մոտ կանգնած քաղաքացիական հասարակություն ստեղծելու ճանապարհին:

-Չկա որևէ լիդեր, ով կսովորեցներ դա մյուսներին: Կա մտածողության խնդիր: Մտածողությունը փոխվեց, բայց դա լիդերի հետ չկապենք, դա կապենք սերնդի հետ: Այսօր արդեն մեր առօրյայում շատ փոփոխված բաներ ունենք, որը չունեինք 10 տարի առաջ: Այսօր կան սոցիալական ցանցեր, որոնք մի վայրկյանում խնդիրը բոլորի աչքի առաջ են բերում: 10 տարի առաջ խնդրի մասին կարող էր տպվել մի որևէ թերթում, որն ուներ ընդամենը 5000 տպաքանակ, ու այդպես էլ լայն հանրությունը չէր իմանա խնդրի մասին: Վստահ եմ, որ այսօրվա տեղեկատվության փոխանցման արագությունն աննախադեպ չափերի է հասել, որը թույլ է տալիս խնդրին մասնակից դարձնել հասարակության ավելի լայն շետերին: 

-Ո՞րն է Ձեր առաջարկած մոդելն ավելի ճիշտ, գրագետ, քաղաքացիական գիտակցությամբ օժտված սերունդ ստեղծելու համար:

-Դա ընտանիքից է սկսվում: Եվ մի օրում չի, որ մարդը կանգնում է իրավունքի, ոչ թե իրավունքը ոտնահարողի կողքին: Օրինակ, եթե ես գնում եմ անձնագրային բաժանմունք և 5-10 հազար դրամ եմ վճարում, որ նրանք կատարեն օրենքով իրենց հասանելիք աշխատանքը, ապա այս դեպքում նախ և առաջ ես եմ խնդիր ստեղծում: Ուրեմն՝ եթե ես դա թույլ եմ տալիս, ապա պետք է հարմարվեմ դրան: Տեսակի, դաստիարակության խնդիր է սա: 

-Ձեր պատկերացմամբ տեսնող-բարձրաձայնող սերնդից որքա՞ն ժամանակ կպահանջվի երևույթը մասսայականացնելու համար:

-Դրանում շատ լուրջ միտում է նկատվում: 5-10 տարի առաջ դժվար էր պատկերացնել, որ երիտասարդները կարող են որևէ խնդրի համար դուրս գալ փողոց և բարձրաձայնել դրա մասին: Նույնը քրեակատարողական հիմնարկների մասին կարող եմ ասել: 10 տարի առաջ չէիր լսի, որ ինչ-որ մեկը քրեակատարողական հիմնարկում հացադուլ է արել կամ կարել է իր բերանը` պահանջելով արդար դատավարություն: Հակառակը՝ այսօր քրեակատարողական հիմնարկ մտած մարդուն հարցնում են` փաստաբան ունե՞ս: 10 տարի առաջ փաստաբան ունենալը համարվում էր վատ արարք. խի՞ մենք… ինչ ա, փաստաբանը պետք ա մեզ պաշտպանի՞…

-Ի՞նչ հիմնական խնդիր կմատնանշեք:

- 2,5 տարի շփվել եմ փակ բլոկում գտնվող խնդիրների հետ, որոնք ունեն շատ յուրահատուկ դրսևորումներ, և դրանք մեր առօրյա կյանքում չեն հանդիպում: Եվ այդ տարածքները գտնվում են արդարադատության նախարարություն անվան ներքո: Այսինքն՝ որտեղ պետք է արդարադատություն լինի, այնտեղ ամենազզվելի խնդիրներն են: Այդ կառույցում առկա խնդիրների մասին բարձրաձայնողը 100%-ով կախման մեջ է այդ հիմնարկի տնօրենությունից: Ես կուզենայի՝ այդ հարցերում մենք ավելի շատ ներգրավվածություն ունենայինք: Կան, իհարկե, դիտորդական խմբեր, բայց դրանք շատ քիչ են, իսկ խնդիրները շատ են: Արդարադատության համակարգը պետք է վստահելի լինի բոլորիս համար, քանի որ այն ստեղծված է մեր շահը, մեր իրավահավասարությունը պաշտպանելու համար, այլ ոչ թե մեզ պատժելու:

Շանթ Հարությունյանին և նոյեմբերի 5-ի դեպքերի հետ կապված մյուս տղաներին այսօր կաշկանդվում են քաղբանտարկյալ անվանել, թե` քար ու փայտ էին վերցրել, ոստիկանի էին հարվածել, ուրեմն ի՞նչ քաղբանտարկյալ: Ընդամենը մեկ նախադասությամբ կարելի է ոչնչացնել այդ կարծիքները. եթե իշխանությունը բազմում է այդ բարձր պոստերում զոհերի գնով, արյան գնով, ավտոմատների գնով, արդյո՞ք նրանց դեմ քար ու փայտ վերցնողը կարող է մեղադրվել: Քար ու փայտով զենքի դեմ պայքարելը միգուցե նաև ադեկվատ չէ՞: Գուցե պետք չէ՞ր քար ու փայտով դուրս գալ փոփոխություններ պահանջելու, բայց պետք է ամեն ինչ անել, որ երկիրը չունենա քաղբանտարկյալներ: Մեթոդները քննարկելի են, բայց այն, որ այդ մարդիկ քաղբանտարկյալներ են, դա քննարկելի չէ: Մարդիկ գնացել են խնդրի ետևից և կալանավորվել են. բոլորիս խնդիրը բխում է սրանից: Այդ մարդիկ պետք է ազատության մեջ լինեն, իսկ դրանից հետո եթե չեք ուզում Շանթի ճամբարում լինել, չեք ուզում Շանթի հետ քար ու փայտով իշխանություն վերցնել, մի վերցրեք, ձեզ ոչ ոք դավաճան չի համարի, բայց եկեք ընդունենք, որ այս իշխանությունը զենքով է եկել իշխանության, և այդ զենքի դեմ քար վերցնելը հանցագործություն չէ:

Երևակ ամսագիր


ՀԱՅԱՍՏԱՆ

ԱՇԽԱՐՀ

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՕՐԵՆՔ ԵՎ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

ՄՇԱԿՈՒՅԹ