Շաբաթ, Սեպտեմբեր 23, 2017

 11:24

ԼՐԱՀՈՍ

Որտեղ սայթաքեցինք. Դա­վիթ Շահ­նա­զա­րյան

Շարժ­ման նպա­տակ­նե­րը, ո­րոնք փաս­տաթղ­թային ձև ըն­դու­նե­ցին, շատ հս­տակ է­ին ձևա­կերպ­ված: Ու­զում է­ինք ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան, զար­գա­ցող, հա­մա­մարդ­կային ար­ժեք­նե­րի վրա հիմն­ված Հա­յաս­տան, ո­րը բա­րիդ­րա­ցի­ա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­ներ պետք է ու­նե­նար բա­ցա­ռա­պես բո­լոր հար­ևան­նե­րի հետ, պետք է լի­ներ օ­րեն­քի գե­րա­կա­յու­թյուն, որ­տեղ ՀՀ քա­ղա­քա­ցին ի­րեն ար­ժա­նա­պա­տիվ կզ­գար: Ի­սկ այ­սօր կա­րող ե­նք ար­ձա­նագ­րել, որ այդ նպա­տակ­նե­րից ոչ մե­կը չի ի­րա­կա­նա­ցել: Ը­նդ­հա­կա­ռա­կը, այ­սօր ու­նենք  պե­տա­կա­նու­թյան փաս­տա­ցի կո­րուստ, մենք փաս­տա­ցի Ռու­սաս­տա­նի մաս ե­նք կազ­մում, Հա­յաս­տա­նի ան­վտան­գու­թյու­նը, ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը ամ­բող­ջա­պես վե­րա­պահ­ված է Մոսկ­վային, ու­նենք կրի­մի­նալ, կո­ռում­պաց­ված օ­լի­գար­խի­այի լի­ա­կա­տար իշ­խա­նու­թյուն, ո­րը, ը­ստ է­ու­թյան, կազ­մում է Ռու­սաս­տա­նի կո­ռում­պաց­ված  հա­մա­կար­գի մի մա­սը, ու­նենք ՀՀ ար­հա­մարհ­ված քա­ղա­քա­ցի, ո­րն ու­զում է ո­ւղ­ղա­կի ար­տա­գաղ­թել Հա­յաս­տա­նից…

- Ին­չու՞:

- ՀՀ ա­ռա­ջին խորհր­դա­րա­նը պատ­գա­մա­վոր­նե­րի բա­րո­յա­կա­նու­թյամբ, ար­ժա­նա­պատ­վու­թյամբ, քա­ղա­քա­կան մա­կար­դա­կով, ին­տե­լեկ­տով լա­վա­գույնն էր մեր ան­կա­խու­թյան պատ­մու­թյան մեջ: Այդ պատ­գա­մա­վոր­նե­րի քա­նա­կը սկ­սեց աս­տի­ճա­նա­բար նվա­զել, նրանց տե­ղե­րը գրա­վե­ցին այս­պես կոչ­ված գոր­ծա­րար­ներ, կրի­մի­նալ բիզ­նե­սի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ, պա­տե­հա­պաշտ­ներ: Ա­մեն մի հա­ջորդ խորհր­դա­րան իր ո­րակ­նե­րով զի­ջում էր նա­խոր­դին: Այ­սօր մենք ու­նենք խորհր­դա­րան, ո­րը, ը­ստ է­ու­թյան, դա­կիչ մար­մին է, օ­լի­գար­խիկ, կո­ռում­պաց­ված հա­մա­կարգ է: Դեռ 90-ա­կան­նե­րից սկ­սե­ցին ձևա­վոր­վել կա­ռույց­ներ, ոչ պե­տա­կան մար­մին­ներ, ո­րոնք ստանձ­նում է­ին պե­տա­կան գոր­ծա­ռույթ­ներ: Ռո­բերտ Քո­չա­րյա­նի օ­րոք դրանք վե­րաց­վե­ցին, և տե­ղը գրա­վեց քրե­աօ­լի­գար­խի­ան, ո­րը հի­մա կա­ռա­վա­րում է Հա­յաս­տա­նը: 2003-2004 թվա­կան­նե­րից սկս­վեց մի գոր­ծըն­թաց, ո­րի նպա­տակն էր այդ քրե­աօ­լի­գար­խի­այի ամ­բող­ջա­կան տի­րա­պե­տու­մը քա­ղա­քա­կան դաշ­տում, ի­նչն էլ տե­ղի ու­նե­ցավ վեր­ջին խորհր­դա­րա­նա­կան ը­նտ­րու­թյուն­նե­րում: Այն հի­մա իր վե­րահս­կո­ղու­թյունն է հաս­տա­տում նաև քա­ղա­քա­ցի­ա­կան սեկ­տո­րի վրա: 

-Ին­չու՞ այս­տեղ հա­սանք, ո­՞րն էր մեր սխա­լը:

-Գի­տեք, ա­մեն դեպ­քում փոր­ձեր ար­վե­ցին  կա­յաց­նե­լու Հա­յաս­տա­նի ար­ժա­նա­պա­տիվ քա­ղա­քա­ցուն:

- Ար­ժե­քային հա­մա­կար­գի տե­սան­կյու­նի՞ց:

-Այո, բա­ցա­ռա­պես:  Ե­թե Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­ցու ար­ժա­նա­պատ­վու­թյու­նը ա­նընդ­հատ իշ­խա­նու­թյան կող­մից ոտ­նա­հար­վում է, ա­պա պե­տու­թյու­նը չի կա­րող ու­նե­նալ իր ար­ժա­նա­պատ­վու­թյու­նը: Բազ­մա­թիվ ան­գամ Ռու­սաս­տա­նի շատ ու շատ պաշ­տո­նա­տար ան­ձիք, գոր­ծիչ­ներ ոտ­նա­հա­րում են մեր  պե­տու­թյան, մեր ժո­ղովր­դի  ար­ժա­նա­պատ­վու­թյու­նը, և որ­ևէ հա­մար­ժեք պա­տաս­խան չի լի­նում ո­՛չ պե­տա­կան կա­ռույց­նե­րի կող­մից, ո­՛չ այդ քրե­աօ­լի­գար­խիկ հա­մա­կար­գի, ո­րն ի­րեն քա­ղա­քա­կան կա­ռույց  է հա­մա­րում: Նման հա­մա­կար­գը իր ար­տա­քին հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում պետք է մո­տե­նա ու սեր­տա­նա այդ տի­պի հա­մա­կար­գի տա­րա­ծաշր­ջա­նային կենտ­րո­նին, ի­նչ­պի­սին Ռու­սաս­տանն է: Ա­վե­լին, այդ  հա­մա­կար­գը փոր­ձում է նաև կա­ռա­վա­րել ար­տա­քին հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում, նրա կա­ռույց­նե­րում են կապ հաս­տա­տում շատ ե­րկր­նե­րի հետ, հատ­կա­պես նախ­կին Խորհր­դային Մի­ու­թյան, օ­րի­նակ՝  Կենտ­րո­նա­կան Ա­սի­այի ե­րկր­նե­րի հետ, Բե­լա­ռու­սի­, մինչև վեր­ջին ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րը Ո­ւկ­րաի­նայի հետ: Դրանք ար­դեն պե­տա­կան կա­ռույց­նե­րում չեն, բայց ի­րա­կա­նում այդ հա­մա­կար­գից են: Այդ հա­մա­կար­գը փոր­ձում է իր վե­րահս­կո­ղու­թյու­նը հաս­տա­տել նաև սփյուռ­քի հա­մայնք­նե­րում: Նրա ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներն են նշա­նակ­վում դես­պան­ներ, հյու­պա­տոս­ներ: Քա­նի որ, ը­ստ է­ու­թյան, մենք հան­դի­սա­նում ե­նք Ռու­սաս­տա­նի կո­ռում­պաց­ված քա­ղա­քա­կան  հա­մա­կար­գի  մի մա­սը, ի­սկ Ռու­սաս­տա­նը, լի­նե­լով մի­ջու­կային պե­տու­թյուն, մե­ծա­գույն սպառ­նա­լիք է դար­ձել  այ­սօր մի­ջազ­գային ան­վտան­գու­թյան հար­ցում, շատ ա­վե­լի  մեծ սպառ­նա­լիք, քան մի­ջազ­գային ա­հա­բեկ­չու­թյու­նը, հի­մա այդ գոր­ծըն­թա­ցի մեջ ե­նք: Այդ հա­մա­կար­գի շո­շա­փուկ­նե­րից մեկն էլ Ա­րևմ­տյան աշ­խար­հում է, ո­րով­հետև դրա գո­յատև­ման կար­ևոր պայ­ման­նե­րից է՝ կա­րո­ղա­նալ օ­գտ­վել ա­րևմ­տյան ներդ­րու­մային հա­մա­կար­գե­րից, բան­կային հա­մա­կար­գե­րից: Եվ մի­ջազ­գային ան­վտան­գու­թյան տե­սան­կյու­նից նման վտան­գա­վոր եր­ևույթ, ի­նչ­պի­սին Ռու­սաս­տանն է, չի ե­ղել: Այն  քա­ղա­քա­կիրթ աշ­խար­հի հա­մար ա­վե­լի վտան­գա­վոր է, քան Խորհր­դային Մի­ու­թյու­նը: Խորհր­դային Մի­ու­թյու­նը, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, քա­ղա­քա­կան մար­մին էր ղե­կա­վա­րում:  Կա­ռուց­ված­քը հետ­ևյալն էր. Կոմ­կու­սի ղե­կա­վա­րու­թյու­նը ա­ռա­ջին մա­կար­դա­կի վրա էր, դրա­նից հե­տո գա­լիս է­ին հա­տուկ ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը բա­նա­կի հետ մի­ա­սին, և հե­տո՝ ռազ­մաար­դյու­նա­բե­րա­կան սեկ­տո­րը: Ի­սկ այ­սօր Ռու­սաս­տա­նում ա­ռա­ջին տե­ղում ոտ­քից գլուխ կո­ռում­պաց­ված հա­տուկ ծա­ռա­յու­թյուն­ներն են, ե­րկ­րորդ տե­ղում ե­կե­ղե­ցին է, ո­րն ա­պա­հո­վում է Ռու­սաս­տա­նի նա­ցի­ո­նա­լիս­տա­կան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը, նոր դրա­նից հե­տո գա­լիս են  բա­նակն ու ռազ­մաար­դյու­նա­բե­րա­կան կո­դեք­սը: Մարդ­կու­թյան պատ­մու­թյան մեջ այդ­պի­սի պե­տու­թյուն չի ե­ղել, ո­րը կա­ռա­վար­վի հա­տուկ ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի մի­ջո­ցով: 

Եվ հի­մա Հա­յաս­տա­նը հայտն­վել է այդ հա­կա­քա­ղա­քակր­թա­կան սկուտեղի մեջ, ո­րի կոր­ծա­նու­մը ան­խու­սա­փե­լի է, և ո­րի փլու­զու­մից հե­տո ա­վե­լի բարդ է լի­նե­լու: Այն, որ դա քանդ­վե­լու է, կաս­կած չկա, դա պատ­մա­կա­նո­րեն է ա­պա­ցուց­վել, ո­րով­հետև այն   հա­կա­հա­մա­կար­գային  է, հա­կատ­րա­մա­բա­նա­կան, հա­կա­պատ­մա­կան կա­ռույց է:  Ռու­սաս­տա­նը ա­մեն ի­նչ ա­նում է, որ­պես­զի բար­դաց­նի մեր հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րը մեր բո­լոր հար­ևան­նե­րի հետ, ա­վե­լին՝ օգ­տա­գոր­ծե­լու է ՀՀ տա­րած­քը որ­պես սպառ­նա­լիք մեր հար­ևան­նե­րին: Փլու­զու­մից հե­տո մենք հայտն­վե­լու ե­նք ա­հա­վոր վտանգ­նե­րի տակ և չու­նենք այն քա­ղա­քա­կան ու­ժը, ո­րը  կար Խորհր­դային Մի­ու­թյան  մեջ. դա Շար­ժումն  էր, ո­րը այդ բարդ ի­րա­վի­ճա­կում կա­րո­ղա­ցավ Հա­յաս­տա­նին դուրս բե­րել ար­հա­վիրք­նե­րից: Ռու­սաս­տա­նի նպա­տա­կը, ո­րը չի թաքց­նում, ա­նընդ­հատ ար­տա­գաղթն է Հա­յաս­տա­նից: Սա ևս հին ռու­սա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն է՝ «Армения без армян», ո­րն ի­րա­կա­նաց­նում է հի­մա: 600-700 հա­զա­րից ա­վե­լի մարդ պետք չէ Հա­յաս­տա­նում:

-Նախ­նա­կան շր­ջա­նում ի­՞նչ է­իք ա­նում քա­ղա­քա­ցու ի­նս­տի­տուտ ձևա­վո­րե­լու և պե­տա­կան, ազ­գային գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյուն մշա­կե­լու ու գոր­ծադ­րե­լու ա­ռու­մով: Ու­զում եմ հի­շեց­նել նաև նա­խա­գա­հի խոս­քը՝ ազ­գային գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը կեղծ կա­տե­գո­րի­ա է…

-Այդ տա­րի­նե­րին, ո­րոնք մեր նո­րա­գույն պատ­մու­թյան մեջ ես լա­վա­գույն տա­րի­ներն եմ հա­մա­րում, կար ը­նդ­հա­նուր նպա­տակ, իշ­խա­նու­թյան և ը­նդ­դի­մու­թյան միջև հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյուն ար­տա­քին հար­ցե­րի շուրջ, էլ չեմ ա­սում ռազ­մա­ճա­կա­տի: Ի տար­բե­րու­թյուն հար­ևան­նե­րի՝ Հա­յաս­տա­նում կար ան­վի­ճե­լի լե­գի­տիմ իշ­խա­նու­թյուն: Իմ խո­րին հա­մոզ­մամբ՝ մեր շե­ղում­նե­րը սկս­վե­ցին զի­նա­դա­դա­րից հե­տո և գնա­լով շա­տա­ցան՝ խժ­ռե­լով այն ո­ղջ դրա­կա­նը, որ կար: 

-Պե­տա­կան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը բա­ցա­կա­յու՞մ է­ր…

-Գի­տեք, ես չէ­ի ա­սի գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյան բա­ցա­կա­յու­թյուն, ես կհա­մա­ձայն­վեմ, որ այն  պատ­շաճ մա­կար­դա­կի վրա չէր, բայց պե­տա­կա­նու­թյան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը կար: Բո­լոր ազ­գայ­նա­կան­նե­րը պրո­ռու­սա­կան է­ին: Այդ կոն­տեքս­տում ես ամ­բող­ջո­վին հա­մա­ձայն եմ տվյալ գնա­հա­տա­կա­նի հետ: Ե­թե ը­նդ­հան­րա­պես խո­սում ե­նք քա­ղա­քա­կան գա­ղա­փար­նե­րի մա­սին, ու­րեմն կար եր­կու քա­ղա­քա­կան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյուն՝ սո­ցի­ալ-դե­մոկ­րա­տի­ա և լի­բե­րալ-դե­մոկ­րա­տի­ա: Ե­րբ ազ­գայ­նա­կա­նու­թյունն է ստեղծ­վում  որ­պես գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյուն, ի­նչ­պես աշ­խար­հում ըն­դուն­ված է, ա­պա՝  ազ­գային-ա­զա­տագ­րա­կան շար­ժում­նե­րի, պե­տա­կա­նու­թյու­նը հաս­տա­տե­լու, վե­րա­կանգ­նե­լու կամ ամ­րաց­նե­լու ժա­մա­նակ, ի­սկ ե­րբ այդ խն­դի­րը լուծ­ված է, պե­տու­թյու­նը կա­յա­ցած է, ար­դեն ազ­գայ­նա­կան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը, ու­զի-չու­զի, տրանս­ֆոր­մաց­վում է իմ ա­սած եր­կու գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյուն­նե­րի:

-Ե­թե  չլի­ներ ազ­գային ա­զա­տագ­րա­կան շար­ժու­մը, մի­գու­ցե մենք նվա­ճում­ներ չու­նե­նայինք: 

- Ե­թե դա չլի­ներ, չնա­յած  պատ­մու­թյու­նը չի սի­րում ե­թե-նե­րով խո­սել, ա­պա մենք Խորհր­դային Մի­ու­թյան  փլուզ­ման ար­դյուն­քում ա­հա­վոր վի­ճա­կի մեջ կհայտն­վե­ինք: Մենք ու­նե­ինք  քա­ղա­քա­կիրթ աշ­խար­հի հա­մակ­րան­քը: Մենք ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան կղ­զյակ հա­մար­վե­ցինք ար­դեն ան­կա­խա­նա­լուց հե­տո: Խորհր­դային Մի­ու­թյան փլու­զու­մը հենց սկս­վել է Ղա­րա­բա­ղյան շար­ժու­մից, այն դար­ձավ դե­մոկ­րա­տա­կան շար­ժում: Հի­մա հա­կա­ռակ վի­ճա­կում ե­նք հայտն­վել: Ա­դր­բե­ջա­նը այն ժա­մա­նակ ըն­կալ­վում էր խորհր­դային կայս­րու­թյան,  Ռու­սաս­տա­նի կցորդ, կո­մու­նիզ­մի պահ­պան­ման պլաց­դարմ Հա­րա­վային Կով­կա­սում: Հի­մա այդ­պի­սին չի ըն­կալ­վում: Այն­տեղ դիկ­տա­տու­րա է, բայց ա­մուր պե­տա­կա­նու­թյուն ու­նի: Գի­տե՞ք՝ ի­նչ­քան նավ­թային հա­րուստ  պե­տու­թյուն­ներ կան, ո­րոնք, ը­ստ է­ու­թյան,  խա­մա­ճի­կային  կա­ռա­վա­րու­թյուն ու­նեն տար­բեր այլ ե­րկր­նե­րի են­թա­կա­յու­թյան տակ: Բայց Ա­դր­բե­ջա­նը բա­վա­կան ի­նք­նու­րույն քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն է վա­րում, տես­նում ե­նք, թե ի­նչ­պես են ի­րենց շա­հե­րը պաշտ­պա­նում Ռու­սաս­տա­նի հետ, Թուր­քի­այի հետ, Մի­ա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րի հետ: Ի­սկ այն ժա­մա­նակ մենք է­իք այդ, նույ­նիսկ ա­վե­լի բարձր կար­գա­վի­ճա­կում:  Ը­նդ­հան­րա­պես,  եր­կու հա­մա­կար­գե­րի հա­կա­մար­տու­թյան դեպ­քում միշտ շա­հում է այն հա­մա­կար­գը, ո­րի ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան աս­տի­ճա­նը ա­վե­լի բարձր է: Ին­չու՞ են այ­սօր­վա Ռու­սաս­տա­նի կազ­մա­քան­դու­մը, պու­տի­նիզ­մի ջախ­ջա­խու­մը ան­խու­սա­փե­լի և դա­տա­պարտ­ված: Հենց այդ պատ­ճա­ռով: Ո­րով­հետև ավ­տո­րի­տար, կրի­մի­նալ  հա­մա­կար­գը փոր­ձում է թե­լադ­րել խա­ղի իր կա­նոն­նե­րը: 

-Կար շար­ժում, ո­րն  ազ­գային հիմք ու­ներ, բայց ազ­գային հիմք ու­նե­ցող գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը մա­րեց, ու մար­դիկ շատ ա­րագ հի­աս­թափ­վե­ցին, հու­սալք­վե­ցին: 

-Ես կար­ծում եմ հու­սալ­քու­մը  ա­վե­լի ո­ւշ տե­ղի ու­նե­ցավ:

- Գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը չտ­րանս­ֆոր­մաց­վեց նոր ժա­մա­նա­կի մեջ…

_ Այս­պես ա­սեմ. քա­ղա­քա­կան հա­մա­կար­գը չկա­յա­ցավ Հա­յաս­տա­նում, ո­րով­հետև այդ ա­մե­նը պի­տի քա­ղա­քա­կան հա­մա­կար­գում կա­տար­վեր: 

-Քա­ղա­քա­կան հա­մա­կար­գը կա­յա­նում է, ե­թե պե­տու­թյան մեջ լի­նում են ար­ժեք­ներ: Գի­տե՞ք ին­չու քրե­աօ­լի­գար­խիկ եր­ևույ­թը  դար­ձավ քա­ղա­քա­կան գոր­ծոն, ո­րով­հետև դրա դեմ ի­մու­նի­տետ չկար, քա­ղա­քա­ցին մե­նակ էր ու ա­նօգ­նա­կան այդ տար­րի դեմ:

-Բա­ցար­ձա­կա­պես ճիշտ եք: 

-Որ­տե՞ղ սայ­թա­քե­ցինք:

-Սայ­թա­քու­մը, սխալ­նե­րը սկս­վե­ցին զի­նա­դա­դա­րից հե­տո: Բո­լոր կոր­ծա­նա­րար պրո­ցես­նե­րը սկ­սե­ցին ան­շր­ջե­լի դառ­նալ 1996 թվից հե­տո, հատ­կա­պես 1998-ից հե­տո, ե­րբ ար­դեն քրե­աօ­լի­գար­խիկ հա­մա­կար­գը սկ­սեց դր­վել որ­պես  հիմք, և ոչ թե քա­ղա­քա­կան հա­մա­կար­գը, ու ը­ստ է­ու­թյան սկ­սեց ա­մեն ի­նչ ան­ցնել Ռու­սաս­տա­նին: 

-95թ. Վազ­գեն Մա­նու­կյա­նը պի­տի դառ­նա՞ր նա­խա­գահ:

-Կար­ևորն այն էր, որ ժո­ղո­վուր­դը չվս­տա­հեց ը­նտ­րու­թյան ար­դյունք­նե­րին: 

-Ի­սկ հայ­տա­րա­րու­թյու­նը՝ 100 տո­կոս էլ հա­վա­քեք, մեկ է, չեք դառ­նա­լու:

-Դա խս­տա­պես եմ դա­տա­պար­տել, ես ա­սել ե­մ՝  մեր պե­տու­թյան քան­դու­մը սկ­սեց այդ­տե­ղից: Խորհր­դա­րա­նում քա­նի ան­գամ պա­հան­ջել եմ նրա հրա­ժա­րա­կա­նը: Ե­րբ նման բան աս­վում է պե­տա­կան պաշ­տո­նյայի կող­մից, ու նա չի հե­ռաց­վում ան­մի­ջա­պես, նշա­նա­կում է՝ պե­տու­թյու­նը ար­դեն պե­տու­թյուն չի դառ­նա: 

-Դուք լա­վա­տե՞ս եք:

-Լա­վա­տես եմ: Չնա­յած մենք այ­սօր գտն­վում ե­նք ա­հա­վոր վի­ճա­կում, բայց ես վս­տահ եմ, որ մեր հա­սա­րա­կու­թյու­նը իր մեջ ո­ւժ կգտ­նի և կս­տեղ­ծի այն քա­ղա­քա­կան հա­մա­կար­գը, ո­րը Ռու­սաս­տա­նի փլուզ­ման պա­հից կվերց­նի պա­տաս­խա­նատ­վու­թյուն այդ պայ­ման­նե­րում մեր հար­ևան­նե­րի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­ներ հաս­տա­տե­լու  և դրա­նից հե­տո ան­շր­ջե­լի­ո­րեն կհաս­կա­նա, որ մենք՝ որ­պես պե­տու­թյուն, ա­պա­գա չու­նենք Ռու­սաս­տա­նի հետ միև­նույն ան­վտան­գու­թյան հա­մա­կար­գում: Այ­սօր Ռու­սաս­տա­ն­ը մեզ վե­րա­ծել է  հայ­կա­կան հա­մայն­քի Հա­յաս­տան կոչ­ված իր պա­լի­գո­նում: Ա­ռանց ար­ժա­նա­պատ­վու­թյան, ո­րը այ­սօր չկա  քրե­աօ­լի­գար­խիկ հա­մա­կար­գում, ո­չինչ չի փոխ­վի: Ա­մե­նա­մեծ կո­րուս­տը դա է, քա­ղա­քա­ցու ար­ժա­նա­պատ­վու­թյան կո­րուս­տը:

Երևակ ամսագիր



ՀԱՅԱՍՏԱՆ

ԱՇԽԱՐՀ

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՕՐԵՆՔ ԵՎ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

ՄՇԱԿՈՒՅԹ